2016-ലെ ആ തിരുവോണ ചിത്രം…

 2016-ലെ ആ തിരുവോണ ചിത്രം…

കൃത്യം പത്ത് വർഷം മുമ്പ്, 2016-ലെ തിരുവോണ ദിവസം എടുത്ത ഒരു ഫോട്ടോ.

ഇന്ന്, പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ ചിത്രം നോക്കുമ്പോൾ, ആദ്യം ഓർമ്മ വരുന്നത് ആ ദിവസമല്ല.

ആ ദിവസത്തിന് ശേഷം വന്ന പത്ത് വർഷങ്ങളാണ്.

ചിത്രത്തിൽ കുറച്ച് കുരുന്നുകൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.

അവർക്കറിയില്ലായിരുന്നു, അവരുടെ കൂടെ നിൽക്കുന്ന ആ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് നിറഞ്ഞിരുന്നതെന്ന്.

അവനും ചിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

പക്ഷേ ആ ചിരിയുടെ പിന്നിൽ മറ്റൊരു കഥയുണ്ടായിരുന്നു.

അവന് അറിയാമായിരുന്നു—

ഇനി അവരുടെ ജീവിതവും അവന്റെ ജീവിതവും പഴയതുപോലെ ആയിരിക്കില്ല.

അത് അറിയുന്ന ഒരാൾ മാത്രം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

അവൻ.

________________________________________

2016-ന് മുമ്പുള്ള വർഷങ്ങൾ അവന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു നീണ്ട ഇരുണ്ട കാലമായിരുന്നു.

ആശുപത്രികൾ.

തകർന്ന ആരോഗ്യം.

ഹൃദയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.

മനസ്സിന് താങ്ങാനാകാത്ത സമ്മർദ്ദങ്ങൾ.

സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ പോലും മറ്റുള്ളവർ എടുക്കാൻ തുടങ്ങിയ കാലം.

മകനെ തന്നിൽ നിന്ന് അകറ്റാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ.

ഒടുവിൽ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ പോലും ശ്രമിച്ചത്രയും ഇരുണ്ട ഒരു ഘട്ടം.

പിന്നീട് തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ, തന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പോലും ചിലർ കണക്കുകൂട്ടിയിരുന്നുവെന്ന് അവന് മനസ്സിലായി.

പക്ഷേ ആ കണക്കിൽ ഒരു തെറ്റുണ്ടായിരുന്നു.

അവൻ മരിച്ചില്ല.

________________________________________

ആ തിരുവോണ ദിവസം അവൻ ഒരു തീരുമാനമെടുത്തു.

ഒരിക്കൽ തിരികെ വരണം.

എപ്പോൾ എന്നറിയില്ല.

എങ്ങനെ എന്നറിയില്ല.

പക്ഷേ വരണം.

അത് ആദ്യം ഒരു ആഗ്രഹമായിരുന്നു.

പിന്നീട് അതൊരു ഉറച്ച തീരുമാനമായി.

അവസാനം, അതായിരുന്നു അവന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

________________________________________

അതിനുശേഷമുള്ള വർഷങ്ങൾ അവനെ പരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

കുടുംബപ്രശ്നങ്ങൾ.

കേസുകൾ.

ബന്ധങ്ങളുടെ തകർച്ച.

സ്വന്തം വീട്ടിൽ പോലും അന്യനായി മാറിയ അവസ്ഥ.

പുറത്ത് അവനെക്കുറിച്ച് പല കഥകളും പ്രചരിച്ചു.

അവൻ എല്ലാത്തിനും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.

ചിലപ്പോൾ മൗനം തന്നെയായിരുന്നു അവന്റെ മറുപടി.

മകനെ വിട്ടുനിന്ന ഓരോ ദിവസവും അവന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു മുറിവായി കിടന്നു.

പക്ഷേ ആ മുറിവിനൊപ്പം അവൻ മുന്നോട്ട് നടന്നു.

________________________________________

വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അവൻ വക്കീലായി.

ഒരു പുതിയ തിരിച്ചറിയലോടെ.

അന്ന് അവനെ കണ്ട ചിലരുടെ മുഖത്ത് ഞെട്ടലുണ്ടായിരുന്നു.

ഒരുപക്ഷേ അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത് അവന്റെ അവസാനമായിരുന്നു.

പക്ഷേ ജീവിതം അവനുവേണ്ടി മറ്റൊരു അധ്യായം എഴുതിയിരുന്നു.

അവൻ വീണ്ടും നിന്നു.

ആരെയും തോൽപ്പിക്കാനല്ല.

ആരെയും ബോധ്യപ്പെടുത്താനുമല്ല.

തന്നെ നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കാനായിരുന്നു ആ തിരിച്ചുവരവ്.

________________________________________

അതിന് വിലയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

കേസുകൾ.

ജീവിതച്ചെലവുകൾ.

കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ.

ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ.

അവന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം അതിൽ പോയി.

ഒടുവിൽ, അവൻ തന്നെ പണിത തന്റെ സ്വന്തം വീട് പോലും വിൽക്കേണ്ടിവന്നു.

അത് അവന്റെ അധ്വാനത്തിന്റെ പണത്തിൽ പണിത വീടായിരുന്നു.

അവന്റെ സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്ന്.

അവന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന്.

പക്ഷേ പിന്നീട് ചിലരുടെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു കഥ പറയപ്പെട്ടു—

“ആ വീട് ഞാൻ പണിതതാണ്. അവന് താമസിക്കാൻ കൊടുത്തതാണ്.”

അത് കേട്ടപ്പോൾ അവന് ദേഷ്യത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ തോന്നിയത് ഒരു വിചിത്രമായ ചിരിയായിരുന്നു.

കാരണം ആ വീടിന്റെ ഓരോ ചുവരിന്റെയും സത്യം അവന് അറിയാമായിരുന്നു.

ആ വീട് ആരുടെ പണം കൊണ്ട് പണിതതാണെന്നും.

അവസാനം ആരാണ് അത് വിറ്റതെന്നും.

ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സ്വന്തം വീട് തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നത് ആരാണെന്നും.

________________________________________

ഇന്ന് അവന്റെ അനിയത്തിയും അളിയനും അവരുടെ സ്വന്തം വീട്ടിലാണ്.

കുടുംബവീട് പൂട്ടിക്കിടക്കുന്നു.

അവിടെ അവന്റെ അമ്മ മാത്രം.

ഒറ്റയ്ക്ക്.

ആ വീട് പൂർത്തിയാക്കാൻ അവന്റെയും അമ്മയുടെയും പണം ചെലവായിരുന്ന കാലം മുതൽ, പിന്നീട് അത് പുതുക്കിപ്പണിത കാലവും, ഒടുവിൽ നിശ്ശബ്ദമായി പൂട്ടിക്കിടക്കുന്ന ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയും—

ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ കഥ എത്ര മാറിപ്പോകാമെന്നതിന് അതൊരു സാക്ഷിയാണ്.

ഒരിക്കൽ ആളുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്ന വീട്.

ഇന്ന് നിശ്ശബ്ദത.

ഒരിക്കൽ ഒരുമിച്ച് സ്വപ്നം കണ്ടവർ.

ഇന്ന് പല വീടുകളിൽ.

ഒരിക്കൽ സ്വന്തം എന്ന് കരുതിയ ബന്ധങ്ങൾ.

ഇന്ന് ഓർമ്മകൾ.

________________________________________

അവൻ വീണ്ടും തുടങ്ങേണ്ടിവന്നു.

ശൂന്യത്തിൽ നിന്ന്.

ഒരു വീട് നഷ്ടപ്പെട്ടു.

കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു.

മകനോടൊപ്പം ജീവിക്കേണ്ടിയിരുന്ന വർഷങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.

ചില ബന്ധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.

ചില വിശ്വാസങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.

പക്ഷേ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നിനെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചു.

സ്വയം.

അതുകൊണ്ടാണ് ആ പത്ത് വർഷങ്ങൾ വെറും കാത്തിരിപ്പായിരുന്നില്ലെന്ന് പറയുന്നത്.

അവൻ പഠിച്ചു.

സഹിച്ചു.

നിരീക്ഷിച്ചു.

സ്വന്തം ജീവിതം വീണ്ടും പടുത്തുയർത്തി.

ആരാണ് കൈപിടിച്ചതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.

ആരാണ് പിന്നിൽ നിന്ന് കല്ലെറിഞ്ഞതെന്നും മനസ്സിലാക്കി.

ആരാണ് വീഴ്ച കാത്തിരുന്നതെന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

പല മുഖങ്ങൾ കണ്ടു.

ചില മുഖങ്ങളുടെ പിന്നിലെ മുഖവും കണ്ടു.

പക്ഷേ എല്ലാത്തിനും അന്നുതന്നെ മറുപടി പറയാൻ അവൻ ശ്രമിച്ചില്ല.

ചില കാര്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയാൻ കാലം തന്നെ മതിയാകും.

________________________________________

ഇന്ന് 2026.

ആ ഫോട്ടോ എടുത്തിട്ട് പത്ത് വർഷം.

അന്ന് അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീരുണ്ടായിരുന്നു.

ഇന്ന് ആ കണ്ണുകളിൽ മറ്റൊന്നാണ്.

ശാന്തത.

താൻ കടന്നുപോയ വഴിയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാന്തത.

താൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധ്യം.

താൻ അതിജീവിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറപ്പ്.

അവൻ ഒന്നും മറന്നിട്ടില്ല.

പക്ഷേ ഓർമ്മകൾ ഇനി അവനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നില്ല.

അവയാണ് അവനെ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

________________________________________

ആ തിരുവോണ ദിവസം മകന്റെ അടുത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് അവൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് മാത്രം ഇന്നും അതേപടി നിൽക്കുന്നു:

“ഒരു ദിവസം ഞാൻ തിരികെ വരും.”

അന്ന് അത് ഒരു സ്വപ്നമായിരുന്നു.

ഇന്ന് അത് ഒരു സത്യമാണ്.

2016-ൽ ഒരു അധ്യായം അടഞ്ഞു.

പത്ത് വർഷത്തെ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ശേഷം മറ്റൊന്ന് തുറന്നു.

അവൻ തന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.

പക്ഷേ ഈ തിരിച്ചുവരവിന്റെ കഥയിൽ അവനെ ഉയർത്തിനിർത്തിയ ചില മനുഷ്യരുണ്ട്.

ആ പട്ടിക വളരെ ചെറുതാണ്.

ആദ്യം—

അവന്റെ അമ്മ.

അവൻ തകർന്നപ്പോൾ അവനെ മനസ്സിലാക്കിയ ഒരാൾ.

അവൻ ഒന്നും പറയാതെ നിന്നപ്പോഴും അവന്റെ വേദന തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരാൾ.

സ്വന്തം ജീവിതം പോലും മാറ്റിവെച്ച് അവനെ വീണ്ടും നിർത്താൻ ശ്രമിച്ച ഒരാൾ.

പിന്നെ അവന്റെ മകൻ.

നഷ്ടപ്പെട്ട വർഷങ്ങളുടെ വേദനയ്ക്കിടയിലും അവനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച ഏറ്റവും വലിയ കാരണം.

അവന്റെ ഭാര്യ.

എല്ലാം ഒരുപോലെ മനസ്സിലാക്കിയില്ലെങ്കിലും, പ്രയാസകരമായ കാലത്ത് കൂടെ നടന്ന ഒരാൾ.

സാനു ചേട്ടൻ.

ഷാജി അണ്ണൻ.

ആവശ്യസമയത്ത് കൂടെ നിന്ന ചില അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ.

പിന്നെ, എല്ലാവരും സുഹൃത്തുക്കളെന്ന് വിളിക്കാവുന്ന ഈ ലോകത്ത്,

അപൂർവ്വം ചില യഥാർത്ഥ സുഹൃത്തുക്കൾ.

വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഒരു വാക്കുകൊണ്ടെങ്കിലും കൂടെ നിന്നവർ.

അവസാനം—

അവന്റെ അധ്യാപകർ.

അവനെ അവനാക്കി മാറ്റിയതിൽ, ചിലപ്പോൾ അവർക്കുതന്നെ അറിയാതെ പങ്കുവഹിച്ചവർ.

ഈ പട്ടികയ്ക്ക് വലിയ നീളം ഇല്ല.

അത്ര മാത്രം.

________________________________________

പക്ഷേ മറ്റൊരു പട്ടികയുമുണ്ട്.

അതും അവൻ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ പതിനഞ്ച് വർഷത്തെ കണക്കുകൾ.

ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞും നടന്ന കാര്യങ്ങൾ.

പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ.

ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ.

വഞ്ചനകൾ.

അവൻ എല്ലാം കണ്ടിരുന്നു.

ചിലത് അന്ന് മിണ്ടാതെ വിട്ടു.

ചിലത് കാലത്തിന് വിട്ടു.

അവൻ മറന്നുവെന്ന് ചിലർ കരുതിയിരിക്കാം.

അവൻ മറന്നിട്ടില്ല.

പത്ത് വർഷം മിണ്ടാതിരുന്നത് മറന്നതുകൊണ്ടല്ല.

അവൻ തന്നെ പടുത്തുയർത്തുകയായിരുന്നു.

ഇനി ആ കണക്കുകൾ ഓരോന്നായി തീരേണ്ട സമയമാണ്.

ആരോടും അനീതി ചെയ്യാതെ.

ആരെയും അനാവശ്യമായി വേദനിപ്പിക്കാതെ.

പക്ഷേ തനിക്ക് സംഭവിച്ചതിന് ഓരോന്നിനും അതിന്റെ മറുപടി ലഭിക്കുന്ന രീതിയിൽ.

ചില കണക്കുകൾക്ക് പലിശയുണ്ട്.

ആ പലിശ അവൻ കൂട്ടിയതല്ല.

കഴിഞ്ഞ പതിനഞ്ച് വർഷം കാലം തന്നെ കൂട്ടിച്ചേർത്തതാണ്.

ഇന്ന് മുതൽ ആ കണക്കെടുപ്പ് തുടങ്ങുന്നു.

ഒന്നൊന്നായി.

ശാന്തമായി.

പക്ഷേ മറക്കാതെ.

2016-ലെ ആ തിരുവോണ ചിത്രത്തിൽ കണ്ണുനിറച്ച് നിന്ന മനുഷ്യൻ…

പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തന്റെ കഥയുടെ അടുത്ത അധ്യായത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്.

othe rphotos on the same date.. 

കുട്ടികളെ നിങ്ങൾ പഴമരങ്ങൾ ആകരുതേ...

നന്നായി പഠിക്കുക .... നന്നായി വളരുക .... മനുഷ്യത്വമുള്ളവരായി മാറുക...

ഇതിനായി കൂട്ടുകാർക്കൊപ്പം കൂടുക .... അതാണ് കുട്ടികളെ നന്മയിലേയ്ക്ക് നയിക്കാനുള്ള ഏക വഴി....

ഒരു രക്ഷിതാവ് എന്ന നിലയിൽ കുട്ടികളെ നേർച്ചക്കോഴികളാക്കി മാറ്റാതെ എങ്ങനെ സർഗാത്മക പഠനത്തിൻ്റെ വക്താക്കളായി വളർത്താം എന്നാണ് തിരിച്ചറിയേണ്ടത്...

അതിനുള്ള ചില കാര്യങ്ങൾ ഇവിടെ ചേർക്കുന്നു ....

പഠനത്തിന് ലക്‌ഷ്യം വേണം .......

എന്തിനും ഏതിനും ലക്‌ഷ്യം വേണം .ലക്ഷ്യ ബോധത്തോടെയുള്ള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ കുട്ടികളെ ഉയര്‍ച്ചയില്‍ എത്തിക്കും . സ്വസ്ഥവും ശാന്തവുമായ മനസ്സോടെ ഏകാഗ്രതയോടെ പഠനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടാന്‍ കുട്ടികൾക്ക്ക്ക് കഴിയുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കണം .ക്ലാസ്സ്‌ മുറിയില്‍ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം പുതിയ പഠന തന്ത്രങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടു കൊണ്ട് പഠനത്തിന്റെ രീതി ശാസ്ത്രം സ്വായത്തമാക്കണം . അതിന് അധ്യാപകരുടെ സഹായംതേടാൻ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം .

" എന്തു സംശയവും ടീച്ചറോട് ചോദിക്കാൻ മടിക്കരുതേ .... " എന്ന് നിരന്തരം ഓർമ്മിപ്പിക്കണം.

പഠനത്തിനു ടൈം ടേബിള്‍ വേണം ....

നന്നായി ഉറങ്ങുന്നത് പഠനത്തെ സഹായിക്കും . ഉറങ്ങുമ്പോള്‍ ഉറങ്ങണം പഠിക്കുമ്പോള്‍ പഠിക്കണം . 8 മണിക്കൂര്‍ നന്നായി ഉറങ്ങാൻ അനുവദിക്കണം . കളി ഒരു മണിക്കൂര്‍ . ടി വി കാണാന്‍ അര മണിക്കൂറെ ചിലവാക്കാന്‍ പാടുള്ളൂ . അതില്‍ കൂടുതല്‍ ടി വി കാണുന്നത് പഠനത്തെ ബാധിക്കും . കൂടുതല്‍ സമയം കാര്‍ട്ടൂണ്‍ പോലുള്ള പരിപാടികള്‍ കാണുന്നത് കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച്ചയെ ബാധിക്കും . മുതിര്‍ന്നവരോടൊപ്പം ഇരുന്നു ടി വി കാണുന്നതാണ് അഭികാമ്യം . പഠനത്തിന് ഏറ്റവും നല്ല സമയം രാവിലെയാണ് .

സ്കൂളില്‍ നിന്നും എത്തിയാല്‍ എന്തു ചെയ്യണമെന്നാണ് അവരോട് പറയേണ്ടത് ......

സ്കൂളില്‍ നിന്നും എത്തിയാലുടന്‍ ഉടുപ്പൂരി എറിഞ്ഞ് കളിയ്ക്കാനായി ഓടരുത് ...

ആദ്യം വസ്ത്രം മാറണം ,പിന്നെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം

സ്കൂളില്‍ നിന്നും പഠിച്ച പാഠങ്ങള്‍ ഒരു പ്രാവശ്യം വായിച്ചു നോക്കണം .അതിനു ശേഷം ചെയ്യേണ്ട ജോലികള്‍ ക്രമമായി പ്രാധാന്യമനുസരിച്ച് കുറിച്ച് വയ്ക്കണം

അല്‍പനേരം കളിച്ചശേഷം തിരിച്ചുവന്നു മേല്‍ കഴുകി പ്രാര്‍ത്ഥിച്ച ശേഷം പഠിക്കാനിരിക്കണം .

നേരത്തെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം . വയര്‍ നിറയെ കഴിക്കരുത് . ഭക്ഷണം ആവശ്യത്തിനു മാത്രം

കാണാപ്പാഠം പഠിക്കരുതേ......

പഠിക്കുമ്പോള്‍ ആശയങ്ങളാണ് പഠിക്കേണ്ടത് , വാക്കുകളല്ല . മനസ്സിലാക്കി പഠിക്കണം . "കുത്തിയിരുന്നു പഠിക്കുക " ഒഴിവാക്കണം . അവർ സന്തോഷത്തോടെ റിലാക്സ് ചെയ്തു പഠിക്കട്ടെ .... പഠനവും രസകരമായ ഒരു അനുഭവമാക്കി മാറ്റണം . നോട്ടു തയ്യാറാക്കല്‍ ഒരു പഠന തന്ത്രമായി സ്വീകരിക്കാം .ഒരു കൂട്ടുകാരന്‍ പറഞ്ഞതിങ്ങനെ ...

" എനിക്ക് നന്നായി പഠിക്കണമെങ്കില്‍ എന്റെ സ്വന്തം കൈപ്പടയില്‍ എഴുതിയത് തന്നെ വായിക്കാന്‍ കഴിയണം " 

നിർമ്മിക്കുന്ന അറിവുകൾ കുറിച്ചു വയ്ക്കുന്നതിന് പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് പഴയ നോട്ടു പുസ്തകങ്ങളോ വൺ സൈഡ് പേപ്പറുകളോ അടുത്ത് കരുതുന്നത് നല്ലതാണ് . ( എഴുതാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പേപ്പറും പാഴാക്കരുത് .. ) ഇവയില്‍ ആവശ്യമായ കുറിപ്പെടുത്തലുകള്‍ വരുത്തണം . ഈ നോട്ടുകള്‍ സൂക്ഷിച്ചു വച്ചാല്‍ ആവശ്യമുള്ളപ്പോള്‍ ഒന്ന് നോക്കിയാല്‍ മതിയാകും

വായന പഠനത്തിനു പ്രധാനം .....

മൗന വായനയാണ് പഠനത്തിനു നല്ലത് . എങ്കിലും ചില ഘട്ടങ്ങളില്‍ ഉച്ചത്തിലുള്ള വായന വേണം .ഉച്ചാരണ ശുദ്ധി സ്വയം ബോധ്യപ്പെടുന്നതിനും ആത്മ വിശ്വാസം നിലനിര്‍ത്തുന്നതിനും ഇത് സഹായിക്കും . വായന ഇടയ്ക്ക് നിര്‍ത്തി മനസ്സില്‍ വായിച്ച കാര്യങ്ങള്‍ ഓര്‍ത്തു വയ്ക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കണം . അവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത മനസ്സിലിട്ടു നടക്കണം . സംശയങ്ങള്‍ മുതിര്‍ന്നവരോട് ചോദിക്കണം .

ഓര്‍മ്മിക്കാന്‍ നിരവധി വഴികള്‍ .....

ബന്ധിപ്പിച്ചു പഠിക്കല്‍ ശീലമാക്കണം

കഥകള്‍ , പാട്ടുകള്‍ ചിത്രങ്ങള്‍ , സംഭവങ്ങള്‍ , എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ഓര്‍ത്തു വയ്ക്കുക

പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ അറിവുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ അവസരം നൽകണം . പഠനത്തിന് പ്രചോദനമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്‌ടിക്കണം . ക്ലാസ് റൂമിൽ നടന്ന കാര്യങ്ങൾ ( ക്ലാസ് റൂം പഠന പ്രക്രിയകൾ ) വിശദമായി പറയാൻ അവസരം നൽകണം. പഠന പ്രക്രിയ വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള അവസരം നൽകണം . അത് അധ്യാപികയെ കുറ്റം പറയുന്ന / താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന തരത്തിലേക്ക് മാറ്റരുത് .

ഓരോ ദിവസവുമുള്ളത് അന്നന്ന് തന്നെ പഠിക്കണം ....ഒരു കാര്യവും നാളത്തെയ്ക്ക് മാറ്റി വയ്ക്കരുത് . ഇത് അലസതയുടെ ലക്ഷണമാണ് .

പ്രയാസമുള്ള വിഷയത്തിനു പ്രാധാന്യം നല്‍കണം

പഠന സ്ഥലം വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക ....

അടുക്കും ചിട്ടയുമുള്ള പഠനസ്ഥലം ക്രമീകരിക്കണം

പഠന സാമഗ്രികള്‍ അടുക്കും ചിട്ടയോടെയും സൂക്ഷിക്കണം

പഠനം കഴിഞ്ഞശേഷം സാമഗ്രികള്‍ അടുക്കി വച്ച് പഠന സ്ഥലം വെടിപ്പുള്ളതാക്കണം.

എല്ലാം വേഗത്തിൽ എടുക്കാനും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തരത്തിലാവണം .

പഠനമുറി ഒരുക്കുമ്പോൾ കുട്ടികളുടെ സർഗാത്മക ചിന്തകൾക്കും ആശയങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകണം .

പഠന കാര്യത്തിൽ അച്ഛനമ്മമാർ പങ്കാളികൾ ......

പഠനത്തില്‍ അച്ഛനെയും അമ്മയെയും പങ്കാളിയാക്കണം

പഠിച്ച കവിതകള്‍ , സ്വന്തം സൃഷ്ടികള്‍ എന്നിവ രക്ഷിതാക്കളെ കാണിക്കുന്നതിനും ,സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും അവസരം നൽകണം.

വീട്ടിലും സ്വന്തമായി ഒരു പോര്‍ട്ട്‌ ഫോളിയോ തയാറാക്കണം . അതില്‍ അവരുടെ ആക്കാദമിക മികവുകളുടെ രേഖകള്‍ ,സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റുകള്‍ എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടുത്തണം

വീട്ടില്‍ ഒരു ലൈബ്രറി ക്രമീകരിക്കണം . അതില്‍ പഴയ പാഠ പുസ്തകങ്ങള്‍ , ശേഖര പുസ്തകങ്ങള്‍ , പത്ര ശേഖരങ്ങള്‍ ,മറ്റു പുസ്തകങ്ങള്‍ എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടുത്താം ."സമ്മാനങ്ങളായി പുസ്തകങ്ങള്‍ മതിയെന്ന് " പറയുന്ന അവസരം സൃഷ്‌ടിക്കണം .

സ്ഥിരമായി പത്രം വായിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം . പത്രത്തിലെ വാര്‍ത്തകളുടെ വിശകലന കുറിപ്പുകള്‍ പത്ര കട്ടിങ്ങുകളോടൊപ്പം എഴുതി സൂക്ഷിക്കണം

എന്തും വിശേഷങ്ങളും അമ്മയോട്........

ദിവസവും സ്കൂളിലെയും കൂട്ടുകാരുടെയും എല്ലാ വിശേഷങ്ങളും അമ്മയോടോ അച്ഛനോടോ പറയാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അവർക്ക് സ്വാഭാവികമായി അനുവദിച്ച് നൽകണം ( അത് നാം സൃഷ്‌ടിച്ചെടുക്കുന്നതാണ് )

യാത്രകള്‍ പോകുമ്പോള്‍ കാണുന്ന കാഴ്ചകള്‍ , സംഭവങ്ങള്‍ എന്നിവയെ കുറിച്ച് അവരോട് നിരന്തരം സംസാരിക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കണം

പുസ്തകങ്ങള്‍ വായിക്കുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന സംശയങ്ങള്‍ കുറിച്ച് വച്ച് ടീച്ചര്‍മാരോട് ചോദിക്കാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കണം . അധ്യാപകരോട് കുട്ടികളുടെ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ പങ്കിടണം .

സ്വയം വിശകലനം ( വിലയിരുത്തൽ )ശീലമാക്കാൻ അവരെ പരിശീലിപ്പിക്കണം......

സ്വന്തം പ്രശ്നങ്ങള്‍ എന്താണെന്ന് സ്വയം കണ്ടെത്താന്‍ ശ്രമങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം .

സ്വന്തം പ്രശ്നങ്ങള്‍ കുറിച്ച് വയ്ക്കണമെന്ന് അവരോട് പറയണം . പരിഹരിക്കാൻ ,

മന:പ്പുര്‍വ്വം സ്വഭാവത്തില്‍ ക്രിയാത്മക മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതിന് അവർക്ക് കൂട്ടായി മാറണം. കുട്ടികളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മറച്ചു വയ്ക്കുകയോ , മഹത്വവൽക്കരിക്കുകയോ , അതിൻ്റെ പേരിൽ പഴി പറയുകയോ പാടില്ല...

" മറ്റുള്ളവരെ പുച്ഛിച്ചും കുറ്റം പറഞ്ഞും പെരുപ്പിച്ചും പറയുന്ന വർത്തമാനങ്ങൾ " പ്രോസാഹിപ്പിക്കരുത് . അത്തരം വർത്തമാനങ്ങളും ഇടപെടലുകളും മോശമാണെന്ന ധാരണ ഉറപ്പിക്കണം .

" വകയ്ക്കു കൊള്ളാത്തവൻ.... നീ ഒരിക്കലും നന്നാവില്ല ... " തുടങ്ങിയ ശാപവചനങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം . നന്മയുള്ള ചിന്തകളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും കൂട്ടുകാരാക്കി മാറ്റാൻ, അധ്യാപകരോടും രക്ഷിതാക്കളോടും കുട്ടികളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങൾ തുറന്നു പറയുക , പരിഹാരം കാണാന്‍ ശ്രമിക്കുക

രക്ഷിതാക്കൾ മാതൃകയാവണം .... വീട്ടിലെ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ ജനായത്ത രീതിയിലാവണം....

ഏകാധിപതികളായ രക്ഷിതാക്കളുടെ ക്രൂരമായ സമീപനങ്ങൾ കുട്ടികളെ നിഷേധികളാക്കും. " അടിച്ചടിച്ച് ... " അടിയെയും ഭീഷണികളെയും പേടിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ അവരെത്തും . നിഷേധ നിലപാടുകളുടെ രാജാക്കന്മാരായി അവർ മാറും. വീട്ടുജോലികൾ പങ്കു വയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. "മദ്യപനായ കുടുംബനാഥൻ" ഒരു പ്രധാന പ്രശ്‌നമാണ്... വീട്ടിലെ ഇത്തരം സ്വൈരക്കേടുകളും പ്രശ്നങ്ങളും കുട്ടികളുടെ സ്വഭാവത്തെയും പഠനത്തെയും ബാധിക്കും . പുറത്തുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ , സാമൂഹ്യ പ്രശ്നങ്ങളും വീട്ടിലേക്ക് വലിച്ചു കയറ്റാതിരിക്കുക.... പകരം ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളിൽ ശരിപക്ഷമേത് എന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

മികച്ച സൗഭാഗ്യങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് ഒരുക്കുകയല്ല .... പകരം സന്തോഷകരവും സംതൃപ്തിയുള്ളതുമായ കുടുംബാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത് ...

" എന്നെപ്പോലെ എൻ്റെ കുട്ടി ആവണ്ട... " എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് മേലനങ്ങിയുള്ള പണികളിൽ നിന്ന് ഒഴിച്ച് നിർത്തി, പഠിച്ചാൽ മാത്രം മതി എന്ന അവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് കുട്ടികളെ മാറ്റരുത്... തമിഴിൽ പറഞ്ഞാൽ "ഒഴച്ച് വാഴുന്നവനായി ...." കുട്ടികളെ വളർത്തണം

പരിമിതികളിൽ അറിഞ്ഞ് ജീവിക്കാൻ പഠിക്കണം. എന്തും എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം വേണ്ട... ഏത് ? എപ്പോൾ ? എന്തുകൊണ്ട് ? എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തണം ... (സൈക്കിൾ പഠിക്കുന്നത് , ഡ്രൈവിംഗ് , മൊബൈൽ / ലാപ്ടോപ്പ് ... ... ) വില കൂടിയ വസ്ത്രങ്ങൾ , അലങ്കാരങ്ങൾ , ആഭരണങ്ങൾ .... എന്നിവയിൽ ഭ്രമം ഉണ്ടാകുന്ന തരത്തിലുള്ള ശീലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം .

ആവശ്യകതയ്ക്ക് അനുസരണമായ ജീവിത സൗഭാഗ്യങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ ചിന്തിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കണം

സംഘപഠനം , സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെടൽ എന്നിവ പ്രോത്‌സാഹിപ്പിക്കണം....

സോപാധിക സ്വാതന്ത്ര്യം ഇതിനായി അനുവദിക്കണം... , സാമൂഹ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയായി ചർച്ച ചെയ്യാനും , പരസ്പരഅംഗീകാരം , പ്രോത്സാഹനം , പഠനസഹായം എന്നിവയ്ക്ക് കൂട്ടായി മാറുന്ന നല്ല കൂട്ടുകാരെ സ്വയം കണ്ടെത്താന്‍ സഹായിക്കണം.

എൻ്റെ കുട്ടി എവിടെ ? എപ്പോൾ ? എന്തു ചെയ്യുന്നു ? എന്ന് രക്ഷിതാവ് അറിയണം...

കുട്ടിയുടെ പിറകേ ഒരു മാന്ത്രിക അദൃശ്യ പിന്തുടരൽ രക്ഷിതാവിന് സാധ്യമാവണം

എന്തിനും ഏതിനും കുട്ടിയെ സംശയദൃഷ്ടിയോടെ കാണുന്ന അവസ്ഥ ഒഴിവാക്കണം .

നന്നായി വളരുന്നതിന് നല്ല ആഹാര ശീലങ്ങള്‍ ...

ആവശ്യത്തിനു നല്ല ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് കുട്ടികൾ ശീലമാക്കണം .ഒരിക്കല്‍ കഴിച്ച്‌ 3 മണിക്കൂര്‍ കഴിഞ്ഞേ അടുത്ത് ആഹാരം കഴിക്കാവൂ . പരമാവധി സമയക്രമം പാലിക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കണം

വ്യായാമം ശീലമാക്കാനും അപകടകരമല്ലാത്ത കളികളില്‍ ഏര്‍പ്പെടാനും പരമാവധി നടക്കുന്നതും ശീലമാക്കി മാറ്റണം .... 

ശുചിത്വ ആഹാര ശീലങ്ങള്‍ പാലിക്കുന്നതിന് നിഷ്‌കർഷിക്കണം .

പെപ്സി , കോള ,ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് , ടിന്‍ ഫുഡുകള്‍ എന്നിവ പരമാവധി ഒഴിവാക്കണം

"ഏപ്പോഴും ഒന്നാമനാകാന്‍ ആര്‍ക്കും കഴിയില്ല...."

ജീവിതത്തിലെ ജയപരാജയങ്ങളെ സമചിത്തതയോടെ നേരിടുന്നതിനും സമാധാന പൂർണമായ ഒരു ജീവിതം സ്വപ്നം കാണുന്നതിനും നന്മ നിറഞ്ഞ ലോകത്ത് തൻ്റെ പങ്ക് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വളരുന്നതിനും കുട്ടികളെ പ്രാപ്തരാക്കണേ....

കടപ്പാട്... 

പ്രേംജിത്ത് പി.വി

🙏🙏🙏🙏🙏

#premjith

#EducationMatters 

#ParentalAwareness

The Warning from Kerala: A Communist Reflection on the Failure of the LDF

In the political history of Kerala, the Left Democratic Front (LDF) has never been merely an electoral alliance. It has represented an ideological promise — a commitment to equality, social justice, and people-centric governance.

So when the Left faces electoral setbacks, it is not just a political event. It is a moment that demands introspection.

This is not a critique from outside. This is a reflection from within.

From Movement to Machinery

The strength of the Left once lay in its deep connection with the masses — workers, farmers, students, and the marginalized. It was a movement built on participation.

Today, there is a growing perception that this movement has gradually transformed into a machinery of governance.

• Decision-making feels centralized
• Cadres feel like implementers, not contributors
• People feel heard less, managed more

For a communist movement, this shift is not minor — it is foundational.

The Burden of Continuous Power

Historically, Kerala’s electorate resisted prolonged single-front rule. The break in that pattern created a new political reality.

But with continuity came a silent cost:

• Public fatigue
• Reduced sensitivity in governance
• Perception of power consolidation

Even effective administration cannot fully erase the psychological weight of long-term incumbency.

The message from voters is not always anger — sometimes it is exhaustion.

Ministerial Disconnect: Perception vs Performance

Many ministers have worked. That is undeniable.

But politics is not only about work — it is about perception, communication, and emotional connection.

• Communication Gap: Achievements did not translate into public understanding.
• Public Arrogance (Perceived or Real): Leadership appeared dismissive of criticism.
• Ethical Shadows: Allegations created doubt, affecting moral credibility.

The Changing Class Base

Kerala is no longer the Kerala of the 1970s.

• The working class is evolving
• The middle class is expanding
• Youth aspirations are global

The Left still speaks the language of class struggle — but people increasingly speak the language of opportunity.

The Youth Question

The most silent shift is among young voters.

• Where is the economic vision?
• Where is innovation?
• Where is the future beyond welfare?

The absence of compelling answers is slowly costing relevance.

Welfare Without Narrative Balance

Kerala’s welfare model remains strong and globally appreciated.

But the opposition successfully framed welfare as dependency, while development narratives did not gain equal force.

The Left delivered. But it did not define the meaning of what it delivered.

Organizational Rigidity

A communist party thrives on internal democracy combined with ideological discipline.

But when dissent is seen as indiscipline, the system weakens from within.

• Leadership renewal slows down
• New voices hesitate to emerge
• Critical thinking declines

Vote Share: A Subtle but Serious Signal

The decline in vote share may appear small, but in Kerala’s tightly contested political landscape, even marginal shifts are decisive.

• Core voters are not fully leaving
• But they are no longer fully convinced
• Opposition consolidation is becoming stronger

This is not rejection. This is a warning.

Cadre Morale and Emotional Disconnect

A movement survives on emotional energy.

Today, many cadres feel:

• Less inspired
• Less involved
• Less heard

Without ideological enthusiasm at the grassroots, electoral machinery alone cannot sustain victory.

The Real Crisis: Ideological Drift

The deepest issue is not electoral loss — it is ideological uncertainty.

When a communist government becomes efficient in administration but weak in ideological clarity, it risks becoming indistinguishable from any other ruling structure.

The Way Forward: Reclaiming the Left

• Rebuild grassroots engagement
• Encourage internal criticism without fear
• Bring forward new leadership
• Balance welfare with development
• Engage youth with future-oriented vision

People are not beneficiaries. They are participants.

Conclusion: A Moment to Listen

Kerala has not rejected the Left. It has asked the Left to reflect.

If the Left listens, it will evolve.
If it defends blindly, it will decline.

The choice is not electoral. It is historical.

- Adv. AKHIL JK

Left Behind by My Own

A life ruined by my own,
Trusted hands turned into betrayal,
Smiles hiding quiet destruction within,
My joys reached me through strangers.

My son’s success, never from him,
Heard from others, not my place,
Silence surrounds my empty heart,
No one remains to truly love.

A sister beside me, full deceit,
She wanted wealth, not me,
I became a shadow to them,
My worth measured only in assets.

When my health slowly failed,
I became someone easily discarded,
Pain echoed without any listener,
Even my voice felt unwanted.

Still, I continue to breathe,
Holding myself from falling apart,
Living without a clear reason,
Yet hope refuses to fully die.

പ്രതി ആയാൽ ഫോൺ നൽകണോ?

നിങ്ങൾ ഒരു ക്രിമിനൽ കേസിലെ പ്രതി ആയിരിക്കേ , പോലീസ് നിങ്ങളുടെ നിങ്ങളുടെ മൊബൈൽ ഫോൺ അടക്കം ഉള്ള ഡിജിറ്റൽ ഡിവൈസുകൾ പൊലീസിന് പാസ്സ്‌വേർഡ് ഉൾപ്പെടെ നൽകണം എന്ന് പറഞ്ഞു നിർബന്ധിക്കുകയോ നോട്ടീസ് നൽകുകയോ ചെയ്‌താൽ എന്ത് ചെയ്യണം ?

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 20(3) ന്റെ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ലഭിക്കുമോ ?

ഇപ്രകാരം നോട്ടീസ് ലഭിച്ചു മൊബൈൽ ഫോൺ നൽകുകയോ ഹാജരാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ ജാമ്യം റദ്ദ് ചെയ്യുവാൻ പൊലീസിന് സാധിക്കുമോ ?

ഇപ്രകാരം നോട്ടീസ് ലഭിച്ചു മൊബൈൽ ഫോൺ നൽകുകയോ ഹാജരാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾ അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പറഞ്ഞു പൊലീസിന് നിങ്ങൾക്കെതിരെ ജാമ്യം റദ്ദ് ചെയ്യുന്നതിന് വേണ്ടി കോടതിയെ സമീപിക്കുവാൻ സാധിക്കുമോ ?

പ്രശോധിക്കാം :

Article 20(3) യെ കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയുവാൻ കമൻ്റ് സെക്ഷനിൽ ഉള്ള ലിങ്ക് ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക

ആർട്ടിക്കിൾ 20(3) ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ , നിങ്ങൾ ഒരു കേസിലെ പ്രതിയാണെങ്കിൽ , നിങ്ങൾക്ക് എതിരായുള്ള തെളിവുകൾ നിങ്ങൾ പോലീസിനോടോ , കോടതിയോടോ പറഞ്ഞു നൽകേണ്ട കാര്യം ഇല്ല . ഇത് പ്രതിയുടെ മൗലിക അവകാശം ആണ് .

എന്നാൽ പല കോടതി ജഡ്ജ്മെന്റുകൾ പ്രകാരം ഒരു പ്രതി വാക്കാൽ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കു ( testimonial ) മാത്രം ആണ് ഈ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ഉള്ളത് ,

അങ്ങനെ ഉള്ളപ്പോൾ ആണ് , മൊബൈൽ ഫോൺ വാങ്ങുന്നതും പാസ്സ്‌വേർഡ് ചോദിക്കുന്നതിനും , പറഞ്ഞു കൊടുക്കാതിരിക്കുന്നതിനും പ്രതിക്ക് അവകാശം ഉണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം വരുന്നത് ,

സാധാരണ നിലയിൽ ഒരു കേസിൽ പ്രതിയായാൽ ഒന്നുകിൽ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ മൊബൈൽ ഫോൺ സീസർ ചെയ്ത് എടുക്കുകയും , നമ്മളോട് പാസ്സ്‌വേർഡ് ആവശ്യപ്പെടാറും ഉണ്ട് .

അതല്ലങ്കിൽ CRPC 91 / BNSS 94 പ്രകാരം നോട്ടീസ് തന്നും ഇപ്രകാരം മൊബൈൽ ഫോൺ , ലാപ്ടോപ്പ് , അതിന്റെ പാസ്സ്‌വേർഡ് എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടാറുണ്ട് .

പ്രതി ഇത് പൊലീസിന് നൽകിയില്ലെങ്കിൽ , പ്രതി അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുന്നില്ല എന്നും , ജാമ്യ വ്യവസ്ഥ ലംഘിച്ചു എന്നും പറഞ്ഞു ജാമ്യം റദ്ദു ചെയ്യാറുണ്ട് .

എന്നാൽ BNSS 94 / Crpc 91 പ്രകാരം നോട്ടീസ് നൽകി ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ഇപ്രകാരം ഡോക്യുമെന്റ് , any devices , മറ്റു വസ്തുക്കൾ എന്നിവ ഹാജരാക്കുവാൻ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനും - കോടതിക്കും അധികാരം ഉണ്ട് , എന്നാൽ ഈ നോട്ടീസ് പ്രതിക്ക് നൽകി ഇത്തരത്തിൽ പ്രതിയോട് രേഖകൾ / Devices , മറ്റു വസ്തുക്കൾ ഹാജരാക്കുവാൻ സാധിക്കുമോ എന്നതാണ് ചോദ്യം ?

എന്നാൽ ഈ ചോദ്യം സുപ്രീം കോടതിയിൽ Gujarat v. Shyamlal Mohanlal Choksi (1965 KHC 632 - 5 ജഡ്ജസ് ബെഞ്ച് ) എന്ന കേസിൽ വരികയും - അപ്രകാരം Crpc 91 / BNSS 94 പ്രകാരം മുകളിൽ പറഞ്ഞ രേഖകൾ / Devices , മറ്റു വസ്തുക്കൾ ഹാജരാക്കുവാൻ പ്രതിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകുവാൻ സാധിക്കില്ല എന്ന് വിലയിരുത്തി .

ഈ വിധി V. S. Kuttan Pillai v. Ramakrishnan (1980 KHC 559 ) എന്ന കേസിലും , Crpc 91 / BNSS 94 പ്രകാരം മുകളിൽ പറഞ്ഞ രേഖകൾ / Devices , മറ്റു വസ്തുക്കൾ ഹാജരാക്കുവാൻ പ്രതിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകുവാൻ സാധിക്കില്ല സുപ്രീം കോടതി വീണ്ടും ഉത്തരവിട്ടു .

ഇതേ കാര്യം കേരള ഹൈ കോടതി Rajesh v. State of Kerala

(2023 KHC 9993 ) , Karthika Pradeep v. State of Kerala (2025 KHC 2453 ) എന്ന കേസിലും വ്യാഖ്യാനിച്ചു . ഇത്തരത്തിൽ Crpc 91 / BNSS 94 പ്രകാരം നോട്ടീസ് നൽകുന്നത് പ്രതിയുടെ ഇന്ത്യൻ ഭരഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 20 (3) ന്റെ ലംഘനം ആണെന്ന് കണ്ടെത്തി .

ഇനി പ്രതി ഇപ്രകാരം മൊബൈൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു രേഖകൾ പോലിസിസിനു മുൻപാകെ ഹാജരാക്കിയില്ലെങ്കിൽ - അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പറഞ്ഞു ജാമ്യം റദ്ദ് ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കുമോ ?

സുപ്രീം കോടതി Vinay Kumar Gupta v. State of Madhya Pradesh [2026 KHC 7087 ] എന്ന കേസിൽ ആർട്ടിക്കിൾ 20(3) നു പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ട് ഇപ്രകാരം വിലയിരുത്തി - അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുക എന്നത് ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 20(3) ലംഘിച്ചു കൊണ്ടാവരുത് എന്നും , അന്വേഷണം നടത്തേണ്ടത് സ്റ്റേറ്റിന്റെ ബാധ്യത ആണ് എന്നും അത് പ്രതിയുടെ ബാധ്യത അല്ല എന്നും വിലയിരുത്തി ..

ഇതിൽ നിന്നും തന്നെ - പ്രതിയായ ഒരാൾ പോലീസ് ഓഫീസറുടെ നിർബന്ധത്തിനോ - Crpc 91 / BNSS 94 പ്രകാരം ഉള്ള നോട്ടീസ് നൽകി എന്ന പേരിൽ നിങ്ങളുടെ / നിങ്ങൾക്ക് എതിരായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന തെളിവുകൾ , മൊബൈൽ ഫോൺ , ലാപ്ടോപ്പ് , etc എന്നിവ നൽകേണ്ട കാര്യം ഇല്ല .

ഇനി സ്വമേധയാ പോലീസ് സെർച്ച് നടത്തി ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ള ഡിജിറ്റൽ ഡിവൈസുകൾ കണ്ടെത്തി സീസർ ചെയ്‌താൽ അതിന്റെ പാസ്സ്‌വേർഡ് പറഞ്ഞു കൊടുക്കേണ്ട കാര്യം പ്രതിക്ക് ഇല്ല .

അപ്പോൾ പിന്നെ പൊലീസിന് എന്ത് ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കും ? പൊലീസിന് ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലാബിലേക്ക് അയക്കുവാൻ മാത്രമേ നിയമ പരമായി സാധിക്കൂ .

When Merits Remain Unheard: Reflections on Access to Justice

WHEN MERITS REMAIN UNHEARD: REFLECTIONS ON ACCESS TO JUSTICE

Disclaimer

This article does not allege, question, or attribute any misconduct, bias, or impropriety to any court, judge, or institution. It is a personal and academic reflection on procedural outcomes, access to justice, and structural challenges experienced by litigants within the justice delivery system. Written in good faith, the article seeks to encourage constructive and constitutional discussion on how procedural, economic, and practical factors influence the lived experience of justice. It does not question the integrity or independence of the judiciary, but examines systemic aspects that affect the accessibility and perception of justice.

Introduction

Access to justice is a foundational principle of constitutional governance. Courts, particularly constitutional courts, are entrusted with the responsibility of safeguarding rights and ensuring that legal remedies remain meaningful and effective. While the judiciary continues to uphold this mandate with integrity, it is equally important to reflect on how procedural mechanisms operate in practice and how they are experienced by litigants who approach the courts with genuine grievances.

This article seeks to examine the concept of access to justice from a litigant’s perspective, focusing on procedural barriers that may arise during the course of litigation. The discussion is intended not as criticism of individuals or institutions, but as an academic reflection on structural challenges within the justice delivery system.

The Litigant’s Expectation of Judicial Review

A litigant approaching a Court ordinarily does so with the expectation that the merits of the case will receive judicial consideration. Constitutional remedies, appellate jurisdiction, and supervisory powers are often perceived as safeguards against error and injustice. This expectation forms the basis of public confidence in the legal system.

When a matter is disposed of at a preliminary stage, the litigant may feel that substantive issues remain unaddressed. While such disposals are well within judicial discretion and procedural law, their impact on the litigant’s perception of justice deserves thoughtful examination.

Procedural Outcomes and Substantive Justice

Procedural law plays an essential role in ensuring efficiency, discipline, and fairness in judicial proceedings. However, an excessive reliance on procedural thresholds may sometimes overshadow substantive adjudication, particularly in cases involving individual litigants with limited resources.

Dismissals at the threshold, restrictions on maintainability, or strong procedural cautions can result in situations where grievances remain unresolved on merits. From a litigant’s standpoint, this can create a sense of finality without closure, raising broader questions about how procedural justice intersects with substantive justice.

Appellate Remedies and the Experience of Withdrawal

Appellate mechanisms exist to correct errors and reinforce confidence in judicial outcomes. Yet, the practical experience of pursuing appellate remedies can be daunting. Concerns relating to costs, procedural complexity, and the possibility of adverse consequences may weigh heavily on litigants.

In some instances, litigants may choose to withdraw proceedings not because their grievances lack substance, but due to apprehensions about prolonged litigation, financial exposure, or professional consequences. Such withdrawals, while procedurally valid, reflect the psychological and structural pressures inherent in the litigation process.

Power Imbalance in Litigation

Litigation does not occur in a vacuum. Disparities in resources, legal expertise, and institutional familiarity can significantly influence the experience of parties before the court. Individual litigants often find themselves at a disadvantage when opposed by parties with substantial resources and organizational strength.

This imbalance does not undermine the neutrality of the judicial process, but it does highlight the need for greater sensitivity towards the vulnerabilities of ordinary litigants. Access to justice must encompass not only formal availability of remedies but also the practical ability to pursue them without fear or undue hardship.

The Cost of Litigation as a Barrier to Access to Justice

An increasingly significant factor influencing access to justice is the rising cost of litigation. Court fees, expenses for legal representation, incidental costs, and the financial impact of prolonged proceedings can together impose substantial burdens on litigants. For individuals with limited resources, these economic pressures may deter the initiation of legal proceedings or compel the premature withdrawal of otherwise genuine claims.

The financial demands of litigation are often compounded by procedural delays. Extended timelines increase not only direct legal expenses but also indirect costs, such as loss of income, emotional strain, and opportunity costs. These cumulative effects can disproportionately affect individual litigants and small stakeholders, reinforcing existing inequalities within the justice delivery process.

While costs are an inevitable component of any legal system, their magnitude and unpredictability can influence perceptions of accessibility and fairness. The expectation of prolonged and expensive litigation may lead some litigants to seek informal settlements or to refrain from pursuing lawful remedies altogether. Such outcomes do not reflect a lack of faith in the rule of law, but rather practical concerns regarding affordability and sustainability.

Recognising the cost of litigation as a structural barrier underscores the importance of continued efforts to enhance legal aid mechanisms, promote procedural efficiency, and ensure that economic constraints do not undermine the constitutional promise of equal access to justice.

The Silent Litigant and Unheard Grievances

A significant number of litigants withdraw or abandon legal proceedings silently. Their experiences rarely enter legal discourse, yet they form an important part of the justice ecosystem. Fear of procedural consequences, reputational concerns, and the emotional toll of litigation often discourage continued pursuit of remedies.

This phenomenon calls for reflection on whether existing procedural frameworks sufficiently accommodate the realities faced by such litigants. Ensuring that justice is accessible requires attention to both legal doctrine and lived experience.

Beyond individual experiences, public discourse also plays a role in shaping perceptions of the justice delivery system. In recent years, sections of the media and public discourse have expressed concerns regarding judicial accountability, sometimes in highly emotive and adversarial terms. While such narratives reflect public anxiety, they underscore the importance of addressing perception gaps through institutional transparency rather than rhetoric. This highlights the need for balanced engagement with public concerns, ensuring that institutional responses strengthen confidence without compromising judicial independence.

Occasionally, public concern regarding judicial accountability is informed by reports of institutional action in response to alleged misconduct. For instance, mainstream media has reported cases where investigative agencies have initiated proceedings against former members of the judiciary, following prescribed constitutional and legal processes. Such reporting, when factual and restrained, contributes to public awareness while reinforcing the principle that accountability mechanisms exist within the system.

Towards Strengthening Confidence in Justice Delivery

Constructive introspection is a hallmark of strong institutions. Periodic reflection on procedural practices can help strengthen public confidence in the justice delivery system. Measures such as clearer articulation of reasons, litigant-friendly procedures, and enhanced legal aid mechanisms may contribute towards making justice more accessible and less intimidating.

Importantly, such reflections do not question the integrity or independence of the judiciary. Rather, they reaffirm respect for the institution by engaging with its continuous evolution.

Does Perceived Inaccessibility of Justice Contribute to Declining Public Confidence?

Scholars and criminologists have long examined the relationship between public confidence in justice delivery systems and social order. While it would be incorrect to attribute rising crime rates or extra-legal settlements to any single cause, studies suggest that perceived delays, costs, and procedural complexity in legal systems can influence public behavior, particularly among younger generations.

When individuals believe that formal legal remedies are inaccessible, excessively prolonged, or unlikely to result in timely relief, some may seek alternative means of dispute resolution. These may range from informal compromises and private settlements to, in extreme cases, recourse outside the bounds of law. Importantly, such behavior arises not necessarily from disregard for law, but from a perception that legal processes are impractical for addressing immediate grievances.

It must be emphasized that this perception does not reflect the intent or integrity of judicial institutions, but rather the experience of litigants navigating procedural realities. Socio-economic pressures, digital-era impatience, and exposure to rapid informal resolution mechanisms further amplify this trend among younger populations.

Criminological literature consistently holds that confidence in justice delivery acts as a stabilizing force in society. Where such confidence weakens—rightly or wrongly—there is an increased risk of disputes being resolved outside formal legal frameworks. This underscores the importance of strengthening not only the fairness of outcomes, but also the accessibility, transparency, and responsiveness of legal procedures.

International legal discourse has also recognised the relationship between corruption, human rights, and public confidence in judicial systems. The United Nations Special Rapporteur on the Independence of Judges and Lawyers has observed that corruption undermines the administration of justice by weakening public trust and impairing the judiciary’s capacity to protect human rights.

Accordingly, restoring faith in justice delivery requires continuous institutional introspection, procedural sensitivity, and meaningful engagement with the evolving expectations of society. Addressing perception gaps is as crucial as ensuring doctrinal correctness, for justice must not only be done, but must also be felt to be accessible.

Conclusion

Access to justice is not measured solely by the availability of courts or remedies, but by the extent to which those remedies remain practically reachable and meaningfully effective for those who seek them. Where grievances conclude without examination on merits, or where procedural and economic barriers influence the course of litigation, it becomes necessary to reflect on how justice is experienced at the ground level.

The issues discussed in this article - procedural thresholds, litigation costs, power imbalances, and the phenomenon of silent withdrawal - do not reflect a failure of judicial intent or integrity. Rather, they point to structural challenges inherent in a complex and evolving justice delivery system. Recognising these challenges is not an act of criticism, but an exercise in institutional self-awareness.

Public confidence in the judiciary is sustained not only by the fairness of outcomes, but also by transparency, accessibility, and the perception that genuine grievances receive due consideration. Addressing perception gaps through procedural clarity, affordability, and sensitivity to litigant realities strengthens, rather than diminishes, the authority of judicial institutions.

Ultimately, a justice system that remains open to introspection while steadfast in its independence reinforces its constitutional role as the guardian of rights and the rule of law. Meaningful access to justice ensures that faith in legal processes endures, and that justice is not only done, but is also felt to be attainable.

Article by

Akhil JK
MSc, D. Tex, BA LL.B.

Judicial Inspiration 

“…litigants are legal patients suffering from injustices seeking healing for their wounds. Would you tell a sufferer in hospital that because he disclosed a certain symptom very late therefore he would be discharged without treatment for the sin of delayed disclosure? Humanism, which, at bottom sustains justice, cannot refuse relief…” 

Said by Justice V. R. Krishna Iyer in: P. N. Eswara Iyer v. Registrar, Supreme Court of India, (1980) 4 SCC 680.

Main Sources for the article 

1. Corruption, Human Rights, and Judicial Independence - By Special Rapporteur Diego García-Sayán – United Nations Office on Drugs and Crime. United Nations, A/72/140, July 2017.

https://www.unodc.org/dohadeclaration/en/news/2018/04/corruption--human-rights--and-judicial-independence.html

2. In P. N. Eswara Iyer v. Registrar, Supreme Court of India, (1980) 4 SCC 680, Justice V. R. Krishna Iyer observed that litigants are “legal patients suffering from injustices seeking healing for their wounds…”