കൃത്യം പത്ത് വർഷം മുമ്പ്, 2016-ലെ തിരുവോണ ദിവസം എടുത്ത ഒരു ഫോട്ടോ.
ഇന്ന്, പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ ചിത്രം നോക്കുമ്പോൾ, ആദ്യം ഓർമ്മ വരുന്നത് ആ ദിവസമല്ല.
ആ ദിവസത്തിന് ശേഷം വന്ന പത്ത് വർഷങ്ങളാണ്.
ചിത്രത്തിൽ കുറച്ച് കുരുന്നുകൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നു.
അവർക്കറിയില്ലായിരുന്നു, അവരുടെ കൂടെ നിൽക്കുന്ന ആ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് നിറഞ്ഞിരുന്നതെന്ന്.
അവനും ചിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പക്ഷേ ആ ചിരിയുടെ പിന്നിൽ മറ്റൊരു കഥയുണ്ടായിരുന്നു.
അവന് അറിയാമായിരുന്നു—
ഇനി അവരുടെ ജീവിതവും അവന്റെ ജീവിതവും പഴയതുപോലെ ആയിരിക്കില്ല.
അത് അറിയുന്ന ഒരാൾ മാത്രം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ.
________________________________________
2016-ന് മുമ്പുള്ള വർഷങ്ങൾ അവന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു നീണ്ട ഇരുണ്ട കാലമായിരുന്നു.
ആശുപത്രികൾ.
തകർന്ന ആരോഗ്യം.
ഹൃദയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.
മനസ്സിന് താങ്ങാനാകാത്ത സമ്മർദ്ദങ്ങൾ.
സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ പോലും മറ്റുള്ളവർ എടുക്കാൻ തുടങ്ങിയ കാലം.
മകനെ തന്നിൽ നിന്ന് അകറ്റാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ.
ഒടുവിൽ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ പോലും ശ്രമിച്ചത്രയും ഇരുണ്ട ഒരു ഘട്ടം.
പിന്നീട് തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ, തന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പോലും ചിലർ കണക്കുകൂട്ടിയിരുന്നുവെന്ന് അവന് മനസ്സിലായി.
പക്ഷേ ആ കണക്കിൽ ഒരു തെറ്റുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ മരിച്ചില്ല.
________________________________________
ആ തിരുവോണ ദിവസം അവൻ ഒരു തീരുമാനമെടുത്തു.
ഒരിക്കൽ തിരികെ വരണം.
എപ്പോൾ എന്നറിയില്ല.
എങ്ങനെ എന്നറിയില്ല.
പക്ഷേ വരണം.
അത് ആദ്യം ഒരു ആഗ്രഹമായിരുന്നു.
പിന്നീട് അതൊരു ഉറച്ച തീരുമാനമായി.
അവസാനം, അതായിരുന്നു അവന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
________________________________________
അതിനുശേഷമുള്ള വർഷങ്ങൾ അവനെ പരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
കുടുംബപ്രശ്നങ്ങൾ.
കേസുകൾ.
ബന്ധങ്ങളുടെ തകർച്ച.
സ്വന്തം വീട്ടിൽ പോലും അന്യനായി മാറിയ അവസ്ഥ.
പുറത്ത് അവനെക്കുറിച്ച് പല കഥകളും പ്രചരിച്ചു.
അവൻ എല്ലാത്തിനും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
ചിലപ്പോൾ മൗനം തന്നെയായിരുന്നു അവന്റെ മറുപടി.
മകനെ വിട്ടുനിന്ന ഓരോ ദിവസവും അവന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു മുറിവായി കിടന്നു.
പക്ഷേ ആ മുറിവിനൊപ്പം അവൻ മുന്നോട്ട് നടന്നു.
________________________________________
വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അവൻ വക്കീലായി.
ഒരു പുതിയ തിരിച്ചറിയലോടെ.
അന്ന് അവനെ കണ്ട ചിലരുടെ മുഖത്ത് ഞെട്ടലുണ്ടായിരുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത് അവന്റെ അവസാനമായിരുന്നു.
പക്ഷേ ജീവിതം അവനുവേണ്ടി മറ്റൊരു അധ്യായം എഴുതിയിരുന്നു.
അവൻ വീണ്ടും നിന്നു.
ആരെയും തോൽപ്പിക്കാനല്ല.
ആരെയും ബോധ്യപ്പെടുത്താനുമല്ല.
തന്നെ നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കാനായിരുന്നു ആ തിരിച്ചുവരവ്.
________________________________________
അതിന് വിലയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേസുകൾ.
ജീവിതച്ചെലവുകൾ.
കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ.
ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ.
അവന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം അതിൽ പോയി.
ഒടുവിൽ, അവൻ തന്നെ പണിത തന്റെ സ്വന്തം വീട് പോലും വിൽക്കേണ്ടിവന്നു.
അത് അവന്റെ അധ്വാനത്തിന്റെ പണത്തിൽ പണിത വീടായിരുന്നു.
അവന്റെ സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്ന്.
അവന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന്.
പക്ഷേ പിന്നീട് ചിലരുടെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു കഥ പറയപ്പെട്ടു—
“ആ വീട് ഞാൻ പണിതതാണ്. അവന് താമസിക്കാൻ കൊടുത്തതാണ്.”
അത് കേട്ടപ്പോൾ അവന് ദേഷ്യത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ തോന്നിയത് ഒരു വിചിത്രമായ ചിരിയായിരുന്നു.
കാരണം ആ വീടിന്റെ ഓരോ ചുവരിന്റെയും സത്യം അവന് അറിയാമായിരുന്നു.
ആ വീട് ആരുടെ പണം കൊണ്ട് പണിതതാണെന്നും.
അവസാനം ആരാണ് അത് വിറ്റതെന്നും.
ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സ്വന്തം വീട് തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നത് ആരാണെന്നും.
________________________________________
ഇന്ന് അവന്റെ അനിയത്തിയും അളിയനും അവരുടെ സ്വന്തം വീട്ടിലാണ്.
കുടുംബവീട് പൂട്ടിക്കിടക്കുന്നു.
അവിടെ അവന്റെ അമ്മ മാത്രം.
ഒറ്റയ്ക്ക്.
ആ വീട് പൂർത്തിയാക്കാൻ അവന്റെയും അമ്മയുടെയും പണം ചെലവായിരുന്ന കാലം മുതൽ, പിന്നീട് അത് പുതുക്കിപ്പണിത കാലവും, ഒടുവിൽ നിശ്ശബ്ദമായി പൂട്ടിക്കിടക്കുന്ന ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയും—
ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ കഥ എത്ര മാറിപ്പോകാമെന്നതിന് അതൊരു സാക്ഷിയാണ്.
ഒരിക്കൽ ആളുകൾ നിറഞ്ഞിരുന്ന വീട്.
ഇന്ന് നിശ്ശബ്ദത.
ഒരിക്കൽ ഒരുമിച്ച് സ്വപ്നം കണ്ടവർ.
ഇന്ന് പല വീടുകളിൽ.
ഒരിക്കൽ സ്വന്തം എന്ന് കരുതിയ ബന്ധങ്ങൾ.
ഇന്ന് ഓർമ്മകൾ.
________________________________________
അവൻ വീണ്ടും തുടങ്ങേണ്ടിവന്നു.
ശൂന്യത്തിൽ നിന്ന്.
ഒരു വീട് നഷ്ടപ്പെട്ടു.
കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
മകനോടൊപ്പം ജീവിക്കേണ്ടിയിരുന്ന വർഷങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ചില ബന്ധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ചില വിശ്വാസങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
പക്ഷേ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നിനെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചു.
സ്വയം.
അതുകൊണ്ടാണ് ആ പത്ത് വർഷങ്ങൾ വെറും കാത്തിരിപ്പായിരുന്നില്ലെന്ന് പറയുന്നത്.
അവൻ പഠിച്ചു.
സഹിച്ചു.
നിരീക്ഷിച്ചു.
സ്വന്തം ജീവിതം വീണ്ടും പടുത്തുയർത്തി.
ആരാണ് കൈപിടിച്ചതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
ആരാണ് പിന്നിൽ നിന്ന് കല്ലെറിഞ്ഞതെന്നും മനസ്സിലാക്കി.
ആരാണ് വീഴ്ച കാത്തിരുന്നതെന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
പല മുഖങ്ങൾ കണ്ടു.
ചില മുഖങ്ങളുടെ പിന്നിലെ മുഖവും കണ്ടു.
പക്ഷേ എല്ലാത്തിനും അന്നുതന്നെ മറുപടി പറയാൻ അവൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
ചില കാര്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയാൻ കാലം തന്നെ മതിയാകും.
________________________________________
ഇന്ന് 2026.
ആ ഫോട്ടോ എടുത്തിട്ട് പത്ത് വർഷം.
അന്ന് അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീരുണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് ആ കണ്ണുകളിൽ മറ്റൊന്നാണ്.
ശാന്തത.
താൻ കടന്നുപോയ വഴിയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാന്തത.
താൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധ്യം.
താൻ അതിജീവിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറപ്പ്.
അവൻ ഒന്നും മറന്നിട്ടില്ല.
പക്ഷേ ഓർമ്മകൾ ഇനി അവനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നില്ല.
അവയാണ് അവനെ രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
________________________________________
ആ തിരുവോണ ദിവസം മകന്റെ അടുത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് അവൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് മാത്രം ഇന്നും അതേപടി നിൽക്കുന്നു:
“ഒരു ദിവസം ഞാൻ തിരികെ വരും.”
അന്ന് അത് ഒരു സ്വപ്നമായിരുന്നു.
ഇന്ന് അത് ഒരു സത്യമാണ്.
2016-ൽ ഒരു അധ്യായം അടഞ്ഞു.
പത്ത് വർഷത്തെ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ശേഷം മറ്റൊന്ന് തുറന്നു.
അവൻ തന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
പക്ഷേ ഈ തിരിച്ചുവരവിന്റെ കഥയിൽ അവനെ ഉയർത്തിനിർത്തിയ ചില മനുഷ്യരുണ്ട്.
ആ പട്ടിക വളരെ ചെറുതാണ്.
ആദ്യം—
അവന്റെ അമ്മ.
അവൻ തകർന്നപ്പോൾ അവനെ മനസ്സിലാക്കിയ ഒരാൾ.
അവൻ ഒന്നും പറയാതെ നിന്നപ്പോഴും അവന്റെ വേദന തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരാൾ.
സ്വന്തം ജീവിതം പോലും മാറ്റിവെച്ച് അവനെ വീണ്ടും നിർത്താൻ ശ്രമിച്ച ഒരാൾ.
പിന്നെ അവന്റെ മകൻ.
നഷ്ടപ്പെട്ട വർഷങ്ങളുടെ വേദനയ്ക്കിടയിലും അവനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച ഏറ്റവും വലിയ കാരണം.
അവന്റെ ഭാര്യ.
എല്ലാം ഒരുപോലെ മനസ്സിലാക്കിയില്ലെങ്കിലും, പ്രയാസകരമായ കാലത്ത് കൂടെ നടന്ന ഒരാൾ.
സാനു ചേട്ടൻ.
ഷാജി അണ്ണൻ.
ആവശ്യസമയത്ത് കൂടെ നിന്ന ചില അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ.
പിന്നെ, എല്ലാവരും സുഹൃത്തുക്കളെന്ന് വിളിക്കാവുന്ന ഈ ലോകത്ത്,
അപൂർവ്വം ചില യഥാർത്ഥ സുഹൃത്തുക്കൾ.
വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഒരു വാക്കുകൊണ്ടെങ്കിലും കൂടെ നിന്നവർ.
അവസാനം—
അവന്റെ അധ്യാപകർ.
അവനെ അവനാക്കി മാറ്റിയതിൽ, ചിലപ്പോൾ അവർക്കുതന്നെ അറിയാതെ പങ്കുവഹിച്ചവർ.
ഈ പട്ടികയ്ക്ക് വലിയ നീളം ഇല്ല.
അത്ര മാത്രം.
________________________________________
പക്ഷേ മറ്റൊരു പട്ടികയുമുണ്ട്.
അതും അവൻ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ പതിനഞ്ച് വർഷത്തെ കണക്കുകൾ.
ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞും നടന്ന കാര്യങ്ങൾ.
പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ.
ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ.
വഞ്ചനകൾ.
അവൻ എല്ലാം കണ്ടിരുന്നു.
ചിലത് അന്ന് മിണ്ടാതെ വിട്ടു.
ചിലത് കാലത്തിന് വിട്ടു.
അവൻ മറന്നുവെന്ന് ചിലർ കരുതിയിരിക്കാം.
അവൻ മറന്നിട്ടില്ല.
പത്ത് വർഷം മിണ്ടാതിരുന്നത് മറന്നതുകൊണ്ടല്ല.
അവൻ തന്നെ പടുത്തുയർത്തുകയായിരുന്നു.
ഇനി ആ കണക്കുകൾ ഓരോന്നായി തീരേണ്ട സമയമാണ്.
ആരോടും അനീതി ചെയ്യാതെ.
ആരെയും അനാവശ്യമായി വേദനിപ്പിക്കാതെ.
പക്ഷേ തനിക്ക് സംഭവിച്ചതിന് ഓരോന്നിനും അതിന്റെ മറുപടി ലഭിക്കുന്ന രീതിയിൽ.
ചില കണക്കുകൾക്ക് പലിശയുണ്ട്.
ആ പലിശ അവൻ കൂട്ടിയതല്ല.
കഴിഞ്ഞ പതിനഞ്ച് വർഷം കാലം തന്നെ കൂട്ടിച്ചേർത്തതാണ്.
ഇന്ന് മുതൽ ആ കണക്കെടുപ്പ് തുടങ്ങുന്നു.
ഒന്നൊന്നായി.
ശാന്തമായി.
പക്ഷേ മറക്കാതെ.
2016-ലെ ആ തിരുവോണ ചിത്രത്തിൽ കണ്ണുനിറച്ച് നിന്ന മനുഷ്യൻ…
പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തന്റെ കഥയുടെ അടുത്ത അധ്യായത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്.
othe rphotos on the same date..
